Gestasyonel Diyabet

  Gebelik planlayan ve diabetes mellitus risk faktörleri olan kadınlarda prekonsepsiyonel dönemde, bu dönemde tetkik edilmemiş olan kadınlarda ise gebeliğin 15. haftasından önceki ilk prenatal vizitte APG ya da HbA1c ölçümü ile glukoz metabolizmasına ait bozukluklar değerlendirilmelidir (pregestasyonel diabetes mellitus).

Pregestasyonel Diyabet Yönetimi için :  Pregestasyonel Diyabet

Bu ilk taramada herhangi bir patoloji tespit edilmeyen hastalarda gebeliğin 24-28. haftasında OGTT ile gestasyonel diabetes mellitus (GDM) taraması (tek aşamalı ya da iki aşamalı yaklaşım kullanılarak) yapılmalıdır.

GDM tedavisinin esası, beslenme ve egzersize dayalı yaşam tarzı düzenlenmesidir. Beslenme programı, gebenin hedeflenen ağırlık düzeyi ve fizik kapasitesine uygun şekilde ve aynı zamanda fetüs gereksinimleri de dikkate alınarak hazırlanmalı ve hedeflenen normoglisemiyi ketozise yol açmaksızın sağlayacak kapsamda olmalıdır.

 Gebelik ve doğum sürecinde beslenme tedavisi ve kan glukoz düzeylerinin kontrolü ile ilgili yaklaşım PGDM’deki gibidir. Bu konudaki öneriler ayrıntılı olarak ’Pregestasyonel Diyabet’ bölümünde verilmiştir. 

 Hedef değerlere iki hafta içinde ulaşılamaz veya kan glukozu kontrol altında iken tekrar yükselirse insülin tedavisine başlanmalıdır. Hedefe ulaşamamaktan kastedilen, ölçümlerin %30’dan daha fazlasının hedeflenen seviyenin üzerinde kalmasıdır.

Gestasyonel diyabetli anne adayında insülin ihtiyacı, PGDM’li vakalardan genelde daha düşük olup hiperglisemi ve obezite derecesine göre değişir. Total doz 0,1-0,5 IU/kg/gün aralığında değişebilir. Vakaların çoğunda tek gece dozu insülinle başlanır, gerekli durumlarda öğün öncesine bolus insülin eklenerek çoklu doza geçiş yapılır. 

 

 Öneriler:

• Pregestasyonel diyabetli ve GDM’li vakalarda haftada en az 3 gün açlık ve postprandiyal (gerekiyorsa öğün öncesi ve gece) SMBG yapılmalıdır (C).
•  Glisemik hedefler: Açlık ve öğün öncesi PG <95 mg/dL , 1.sa. PG <140 mg/dL , 2.sa. PG <120 mg/dL ve HbA1c <%6-6,5 olmalıdır (A).
• Gebelik sırasında herhangi bir OAD grubu ilaç tavsiye edilmez.(D)
• Gebelikte KB hedefleri sistolik 110-135 mmHg, diyastolik 80-85 mmHg olmalıdır (B).
•  Folik asit, gebeliğin 12. haftasına kadar 5 mg/gün devam edilmeli (C), gebeliğin 12.
  haftasından itibaren, 0,4-1 mg/gün dozuna düşürülmelidir (C). 

  

Kaynak: TEMD Diabetes Mellitus Tanı, Tedavi ve İzlem Kılavuzu, [2026].