Muhtelif Tablolarla İlgili Pratik Notlar

-

 

 

1. Endokrinoloji ve Diyabet

  • Cushing Taraması (1 mg DST): Saat 23:00'te 1 mg Deksametazon (2 adet 0.5 mg Dekort) içilir. Ertesi sabah 08:00-09:00 arası serum kortizol bakılır. (Kortizol < 1.8 µg/dL ise dışlanır).

  • Yeni Tanı Genç Diyabet: Tip 1 DM ayırıcı tanısı için Anti-GAD, Anti-İnsülin, Anti-Adacık (ICA) antikorları ve rezervi görmek için C-peptid istenir.

  • Gebede TSH Takibi: Doz değişikliği sonrası kontrol 1 ay sonra (4 hafta) yapılmalıdır (Dış dışı hastalarda 6-8 hafta).

  • DHEAS Yüksekliği: PCOS, Cushing veya adrenal kaynaklı androjen üreten tümörler dışlanmalı. Prolaktin yüksekliği de eşlik edebilir.

  • Akromegali Taraması: Klinik şüphede (terleme, el-ayak büyümesi) ilk istenecek test Somatomedin-C (IGF-1)'dir.

2. Nefroloji ve Hipertansiyon

  • ACEi/ARB ve Kreatinin: Başlangıca göre kreatininde <%30 artış kabul edilebilir, takip edilir. >%30 artış varsa ilaç kesilmelidir (Renal arter stenozu? Dehidratasyon?).

  • Proteinüri Yönetimi: * 24 saatlik idrarda protein >300 mg ise Nefroloji konsültasyonu.

    • 1000 mg (1 gr) ise genellikle biyopsi endikasyonu düşünülür.

  • Sekonder Hipertansiyon Paneli: Renal arter Doppler USG, EKO (Aort koarktasyonu), TFT, PTH, Plazma metanefrin/normetanefrin, Aldosteron/Renin oranı.

3. Gastroenteroloji

  • H. Pylori Eradikasyonu (Dirençli Vaka): Klasik tedaviye yanıt yoksa; Bismopen + Trio Paket tercih edilebilir. (ICD Kodu: K29.9 veya K29.7).

  • Alarm Bulguları (ROMA IV): 50 yaş üstü yeni gelişen semptomlar, kilo kaybı, GİS kanaması veya ailede malignite öyküsü varsa mutlaka Gastro/Kolonoskopi.

  • Endoskopi Takibi: Metaplazi/displazi saptanmayan stabil vakalarda 10 yıl içinde kontrol yeterlidir.

4. Romatoloji ve Vaskülitler

  • ANA Pozitifliği: 1/160 ve üzeri titrelere klinik eşlik ediyorsa anlamlı kabul edilir.

  • Malar Raş: SLE şüphesinde ANA, Anti-dsDNA ve ENA profili istenir.

  • Behçet Hastalığı: Oral/genital aft, göz/cilt bulguları ve atipik trombozlar (emboli yapmayan, duvara yapışık trombozlar) karakteristiktir. Pulmoner arter anevrizmasına dikkat!

  • Raynaud Fenomeni: Hastaya görsel doğrulatılmalı ve sekonder nedenler (Sistemik Skleroz vb.) için ANA istenmelidir.

  • Wegener (GPA): Sedim, c-ANCA (PR3) istenir; böbrek ve akciğer tutulumu sorgulanmalıdır.

5. Hematoloji ve Onkoloji

  • Multiple Miyelom: Sedim yüksekliği (genellikle >100) tipiktir. Protein elektroforezinde M-Piki (Monoklonal bant) görülürse İmmunfiksasyon Elektroforezi ile doğrulanır. (CRAB: Kalsiyum yüksekliği, Renal yetmezlik, Anemi, Bone/Kemik lezyonları).

  • Eozinofili: Paraziter hastalıklar ve alerji dışında Hodgkin Lenfoma açısından uyanık olunmalı.

  • Kanama Diatezi: Morarma ile gelen hastada Hmg, INR, aPTT; ileri aşamada Faktör düzeyleri ve vWF istenir.

6. Gebelik Kayıpları

  • Tetkik Zamanlaması: Genellikle 3. kayıptan veya 10. hafta üstü tek kayıptan sonra araştırılır.

  • Panel: Lupus antikoagülanı, Anti-beta 2 glikoprotein, Anti-kardiyolipin antikorları (Antifosfolipid Sendromu taraması).

Klinik İnci: Açıklanamayan multisistemik tutulumlarda (Ateş, kilo kaybı, eklem ağrısı vb.) her zaman Tüberküloz, Brusella, İnfektif Endokardit ve Sarkoidoz ayırıcı tanıda akılda tutulmalıdır.

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

İrritabl (Huzursuz) Barsak (İBS) Sendromu

-
Resim
  - Genellikle dışkılama ile ilişkili ağrı : Bazı hastalarda dışkılama ile rahatlama , bazılarında dışkılama ile ağrıda artış görülür. -  Barsak alışkanlıklarında değişim : İshal ve kabızlık değişken şekilde görülür.  - Kanlı , yağlı dışkılama ile yüksek miktarda ishal ve gece ishali İBS ile uyumlu değil . - Organik hastalıklar dışlanarak tanı konur .    IBS için Roma IV Kriterleri Roma IV kriterlerine göre IBS (Huzursuz Bağırsak Sendromu); son üç ay içinde, haftada ortalama en az bir gün görülen ve aşağıdaki kriterlerden iki veya daha fazlasıyla ilişkilendirilen  tekrarlayan karın ağrısı  olarak tanımlanır: Dışkılama ile ilişkili  olması, Dışkılama sıklığındaki bir değişiklikle  birlikte seyretmesi, Dışkı formundaki (görünümündeki) bir değişiklikle  birlikte seyretmesi.    Öykü : İlaçlar ve organik bir hastalık düşündüren semptomlar sorgulanır. Kolorektal kanser, çölyak ve inflamatuar barsak hastalığı ...
Devamı

Lipid bozuklukları

-
Resim
Güncel ESC kılavuzu ışığında risk sınıflarına göre lipid yönetimi :    Statinlerden HDL yi en çok artıran : Rosuvastatin,  Atorvastatin -> böbrek yetmezliğinde daha güvenilir ,aynı zamanda ençok ilaç etkileşimine giren . - Varfarin verilen hastaya tercih : pitavastatin,pravastatin  - Çoklu ilaç kullananlarda : rosuvastatin,pitavastatin ,pravastatin      SUT kuralları :  LDL yüksekliği 1- Statinler daha önce ilaç kullanmayanlarda ,uzman hekim raporu ile kullanılmaya başlanır. a- LDL > 190 üstünde ise b- LDL > 160 , iki ek risk faktörü varsa ; c- LDL > 130 , üç ek risk faktörü varsa ;  d- LDL > 70 ,DM , akut koroner sendrom, geçirilmiş MI ,geçirilmiş inme , koroner arter hastalığı ,periferik arter hastalığı ,abdominal aort anevrizması veya karotid arter hastalığı olanlarda  2- Risk faktörleri : Hipertansiyon,ailede erken kardiyovasküler hastalık öyküsü , 65 yaş ve üstü hastalar  3-  ilk uzman hekim raporunda ,rapo...
Devamı

Hipotiroidi

-
 TSH artmış, T3  T4 normal --> Subklinik Hipotiroidi  Hafif TSH artışı (TSH < 10 ) durumunda  kendiliğinden düzelebilir,1-3 ay içerisinde test tekrarlanır. (Gebe ve infertilite hariç)  Subklinik Hipotiroidi --> otoantikor ve Tiroid USG istenir . Subklinik Hipotiroidi tedavi başlama endikasyon ları : - TSH > 10 olması - 1-3 ay ara ile TSH 2 kez > 8 saptanması  - progresif TSH artışı  - semptomatik olması  - antitiroid otoantikor varlığı  - kardiyovasküler risk faktörleri varlığında (daha düşük dozda ilaç başlanır) - gebelik ve gebelik planı - infertilite,ovulatuar disfonksiyon ,bipolar bozukluk,depresyon  subklinik hipotiroidi  tedavi:  TSH 4-8 : 25 ,  TSH 8-12 : 50 , TSH > 12 : 75 mcg  (başlangıç dozları) (Yaşlı ve kardiyak hastalığı olanlarda daha düşük doz ile başlanmalı)  Hedef TSH düzeyine ulaşana kadar 6-8 hafta ara ile TSH ölçülmeli , TSH istenilen aralığa geldikten sonra 6-12 ay ar...
Devamı