Bifosfonat Kullanan Hastada Dental İşlem

-

1. Antiresorptif Tedavi ve ONJ İlişkisi

ONJ (Çene Kemiği Nekrozu) ilk olarak, yüksek doz bifosfonat tedavisi alan ileri evre kanser hastalarında bildirilmiştir. Osteoporoz nedeniyle oral veya IV (intravenöz) bifosfonat tedavisi alan hastalarda ONJ insidansı (görülme sıklığı) çok daha düşüktür [1].

Halihazırda bifosfonat veya denosumab tedavisi alan ve invaziv diş cerrahisi (diş çekimi, implant vb.) gereken hastalarda, tedaviye ara verilmesinin veya ilacın kesilmesinin klinik sonucu değiştireceğine ya da ONJ riskini azaltacağına dair hiçbir kanıt yoktur [1].

İstisnai Durum: Buna rağmen, birden fazla dişin çekilmesi gibi kapsamlı invaziv diş prosedürleri geçirecek olan hastalarda, en azından tedaviye ara verilmesi seçeneği klinik kararla düşünülmelidir [1].

2. Diş Çekiminde İlaç Kesmenin Etkisi

Çok merkezli retrospektif bir çalışmada Hasegawa ve arkadaşları; diş çekimi yapılan gerek osteoporoz gerekse onkoloji hastalarında, bifosfonat (BP) tedavisinin kesilmesinin MRONJ (İlaç İlişkili Çene Kemiği Osteonekrozu) gelişimini önlemede hiçbir avantaj sağlamadığını göstermiştir [2].

3. Denosumab'ı (Prolia) Kesmenin Gizli Tehlikesi: Rebound Kırıklar

Denosumab (Dmab) tedavisinin durdurulması veya geciktirilmesi ciddi klinik riskleri beraberinde getirir:

  • Rebound Osteoklastogenez: İlaç kesildiğinde kemik yıkım hücreleri hızla ve şiddetle aktifleşir [2].

  • KMY Azalması: Kemik mineral yoğunluğunda ani düşüşler yaşanır [2].

  • Multipl Vertebral Kırık Riski: Başta multipl vertebral (omurga) kırıklar olmak üzere kırık riski belirgin şekilde artar [2]. Bu durum özellikle halihazırda vertebral kırığı olan hastalarda daha da dramatiktir [2].

Klinik Mesaj: Dental profesyoneller ve takip eden hekimler, dental işlemler nedeniyle Denosumab tedavisine ara verilmesini önermekten kesinlikle kaçınmalıdır [2].

4. Dental İmplantlarda Antiresorptif Güvenliği

Şu anki bilimsel veriler ışığında, osteoporoz hastalarında dental implant uygulaması öncesinde antiresorptif tedavinin kesilmesinin herhangi bir faydası olmadığı görülmektedir [2].

  • Osteoporoz hastalarında bifosfonat veya denosumab kullanımı eşliğinde, implant başarısızlığı ya da kaybı riskinde bir artış olmaksızın implantlar güvenle yerleştirilebilir [2].

  • İmplant cerrahisi öncesinde veya sonrasında osteoporoz hastalarında antiresorptif tedaviye ara verilmesini destekleyen hiçbir kanıt yoktur.

 

1- Camacho PM, Petak SM, Binkley N, Diab DL, Eldeiry LS, Farooki A, et al. American Association of Clinical Endocrinologists/American College of Endocrinology clinical practice guidelines for the diagnosis and treatment of postmenopausal osteoporosis-2020 update. Endocr Pract. 2020;26(Suppl 1):1-46.

 2-Ali DS, Khan AA, et al. Antiresorptive Therapy and Dental Implant Outcomes in Osteoporosis: ONJ Taskforce Consensus Statement. Endocr Pract. 2025. PubMed (PMID: 40335186)

 

Yorumlar

Yorum Gönder

Bu blogdaki popüler yayınlar

İrritabl (Huzursuz) Barsak (İBS) Sendromu

-
Resim
  - Genellikle dışkılama ile ilişkili ağrı : Bazı hastalarda dışkılama ile rahatlama , bazılarında dışkılama ile ağrıda artış görülür. -  Barsak alışkanlıklarında değişim : İshal ve kabızlık değişken şekilde görülür.  - Kanlı , yağlı dışkılama ile yüksek miktarda ishal ve gece ishali İBS ile uyumlu değil . - Organik hastalıklar dışlanarak tanı konur .    IBS için Roma IV Kriterleri Roma IV kriterlerine göre IBS (Huzursuz Bağırsak Sendromu); son üç ay içinde, haftada ortalama en az bir gün görülen ve aşağıdaki kriterlerden iki veya daha fazlasıyla ilişkilendirilen  tekrarlayan karın ağrısı  olarak tanımlanır: Dışkılama ile ilişkili  olması, Dışkılama sıklığındaki bir değişiklikle  birlikte seyretmesi, Dışkı formundaki (görünümündeki) bir değişiklikle  birlikte seyretmesi.    Öykü : İlaçlar ve organik bir hastalık düşündüren semptomlar sorgulanır. Kolorektal kanser, çölyak ve inflamatuar barsak hastalığı ...
Devamı

Muhtelif Tablolarla İlgili Pratik Notlar

-
    1. Endokrinoloji ve Diyabet Cushing Taraması (1 mg DST): Saat 23:00'te 1 mg Deksametazon (2 adet 0.5 mg Dekort) içilir. Ertesi sabah 08:00-09:00 arası serum kortizol bakılır. (Kortizol < 1.8 µg/dL ise dışlanır). Yeni Tanı Genç Diyabet: Tip 1 DM ayırıcı tanısı için Anti-GAD, Anti-İnsülin, Anti-Adacık (ICA) antikorları ve rezervi görmek için C-peptid istenir. Gebede TSH Takibi: Doz değişikliği sonrası kontrol 1 ay sonra (4 hafta) yapılmalıdır (Dış dışı hastalarda 6-8 hafta). DHEAS Yüksekliği: PCOS, Cushing veya adrenal kaynaklı androjen üreten tümörler dışlanmalı. Prolaktin yüksekliği de eşlik edebilir. Akromegali Taraması: Klinik şüphede (terleme, el-ayak büyümesi) ilk istenecek test Somatomedin-C (IGF-1) 'dir. 2. Nefroloji ve Hipertansiyon ACEi/ARB ve Kreatinin: Başlangıca göre kreatininde <%30 artış kabul edilebilir, takip edilir. >%30 artış varsa ilaç kesilmelidir (Renal arter stenozu? Dehidratasyon?). Proteinüri Yönetimi: * 24 saatlik idrarda protein ...
Devamı

Lipid bozuklukları

-
Resim
Güncel ESC kılavuzu ışığında risk sınıflarına göre lipid yönetimi :    Statinlerden HDL yi en çok artıran : Rosuvastatin,  Atorvastatin -> böbrek yetmezliğinde daha güvenilir ,aynı zamanda ençok ilaç etkileşimine giren . - Varfarin verilen hastaya tercih : pitavastatin,pravastatin  - Çoklu ilaç kullananlarda : rosuvastatin,pitavastatin ,pravastatin      SUT kuralları :  LDL yüksekliği 1- Statinler daha önce ilaç kullanmayanlarda ,uzman hekim raporu ile kullanılmaya başlanır. a- LDL > 190 üstünde ise b- LDL > 160 , iki ek risk faktörü varsa ; c- LDL > 130 , üç ek risk faktörü varsa ;  d- LDL > 70 ,DM , akut koroner sendrom, geçirilmiş MI ,geçirilmiş inme , koroner arter hastalığı ,periferik arter hastalığı ,abdominal aort anevrizması veya karotid arter hastalığı olanlarda  2- Risk faktörleri : Hipertansiyon,ailede erken kardiyovasküler hastalık öyküsü , 65 yaş ve üstü hastalar  3-  ilk uzman hekim raporunda ,rapo...
Devamı