Splenomegali ye yaklaşım
Dalak üst sınırları en uzun kadın ve erkekte 12-14 cm olarak değerlendirilebilir. Genelde radyolojide 12 cm sınır kabul edilir.
Ateş,kilo kaybı, geçirilmiş/aktif enfeksiyon sorgula
Son 1 ayda amoksisilin/bactrim/sefaklor kullanımı sorgula
Romatolojik hastalık sorgula (artrit,artralji,fotosensitivite,oral genital aft,göz ağız kuruluğu,üveit,eritemw nodozum,ailede ve hastada FMF
1-Etiyoloji açıklanamayan hastada ilk muayenede istenecekler
(İlk 4 sorgulamaya göre şekillenmelidir)
1- hemogram , p.yayma,kcft, bilirubin,renal fonksiyon,LDH,crp
2- hbsag,antihbs,anti hbc IgM/igG, anti hcv,anti HIV, ebv vca İgM/IgG,CMV IgM/IgG
3-ANA , dsDNA,RF,CCP ,sedim
4- Portal doppler +yoksa hepatobilier USG
Enfeksiyon tablosunda splenomegali (Testler sonrasında enfeksiyona yönlendir )
- Mononükleroz : EBV dışında CMV -hep B,HIV,Toxo, HHV 6/7
-Brucella -TBc : Rose Bengal , ppd/quantiferon
-Enfeksiyon + hemoliz + SM : Enfektif endokardti -sıtma -toxo- leishmania-babesia -bartonella -clostridium- h influenza tip B- micoplasma
*micoplasma ve mononükleoz soğuk agütinin aracılığı ile hemoliz +SM yapabilir .Hgb-Hct disosiasyonu görülür,kriyoglobulin istenmeli
romatolojik semptomlar +splenomegali ( sorgulama ve ön testler sonrası romatoloji)
*Amoksisilin - sefaklor içeren ilaçlar ve bactrimden 7 gün sonra gelişen ateş,artralji ,artrit ve döküntü tablosunda Serum hastalığını unutma .
2- ( ilk basamak sonuçlarına göre şekillenmelidir)
- Hemogram -yaymada hemolitik anemi şüphesi ve LDH yüksekliği (enfeksiyon tablosu yok) :
Coombs -haptoglobulin-retikülosit istenmeli
- tüm akut- kronik hemolitik anemilerde SM olabilir. Coombs negatif anemide PNH, G6PD-Piruvat kinaz eksikliği ,sferositoz ,talasemiler,protez kalp kapağı , malignite veya vaskülite bağlı MAHA düşünülmeli.
- Lökositoz +Hgb yüksekliği +trombositoz : PV -ET - Miyelofibroz -KML : JAK2 ve BCR-ABL istenmeli
- Hemogramda farklı bulgular : indolent lenfomalar -metastatik solid tümör - T-LGL - hemofagositoz -histositozlar -primer dalak tm- sarkoidoz : 3 boşluk BT iste+ lenfoma şüphesinde periferden KLL - Lenfoma paneli iste.
- CRAB -proteinüri- nöropati : Myelom -Amiloidoz -POEMS düşün : Myelom paneli +24 saatlik idrarda protein
3 (kan tahlilleri ,klinik tablo ve 3 boşluk BT de açıklayacak bulgu yoksa )
- Gaucher testi gönder
-indolent lenfomalar için kemik iliği biyopsisi yap
4. Gaucher ve kemik iliğ biyopsisi ile de tanı konmadıysa :
PET- CT isteyip splenektomi yaptır :
Yorumlar
Yorum Gönder